Türkiye Kalkınma Vakfı

Kurum Profili

Türkiye Kalkınma Vakfı (TKV), 1969 yılında, yoksul köylü haneleri Türkiye'nin kendine özgü koşullarında kırsal ve tarıma dayalı kalkınmaya yönlendirmek amacıyla kurulan, kamu yararına çalışan, özel, kâr amacı gütmeyen bir kalkınma kuruluşudur. TKV sisteminin, bugün eriştiği aşamada, merkez ve yerel örgütlenmeleri aracılığıyla uyguladığı geniş çeşitlilikteki kalkınma projelerinden ülke düzeyinde binlerce hane yararlanmaktadır.

TKV, başlangıçtan itibaren, kırsal hanelerin gelirlerini artırarak yaşam kalitelerini iyileştirmeyi ve ülke gerçeklerine uygun modeller geliştirerek, Türkiye'nin kırsal ve tarımsal kalkınmasına katkıda bulunmayı hedefledi.

Geçen otuz beş yılda, TKV'nin tarım ve tarım dışı gelir getirici çeşitli uygulamaları, kıt kaynaklı kırsal hanelere, gelirlerini sürekli ve düzenli biçimde artırabilme fırsatları yaratmıştır.

TKV, programlarının uygulanmasında ülke içinden ve dışından çok sayıda kuruluşla işbirliği yaptı. Bu kuruluşların en önde gelenleri, T.C. Tarım Bakanlığı, GAP Bölge Kalkınma İdaresi ve T.C. Ziraat Bankası'dır.

Uluslararası düzeyde, TKV, belirli sürelerde İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Kuruluşu (SDC), GTZ (Almanya), Avrupa Komisyonu, BM kuruluşları (UNICEF, UNDP, ILO ve FAO), KEİK (Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı), Dünya Bankası, SIDA (İsveç), HIVOS (Hollanda), ODA (İngiltere) ve diğer kalkınma kuruluşları ile işbirlikleri gerçekleştirmiştir.

Amaçlar

TKV'nin kırsal alanda kalkınma programları şu amaçlara yöneliktir.

Yoksul kırsal ailelerin, yaşadıkları yerde üretici olmalarına destek sağlayarak, yerinde ve kendi işlerinde istihdamını sağlamak,
Kırsal hanelerin çoğunluğunun krediye erişim hakkından mahrum edildiğini bilerek, zamanında ve uygun koşullarda küçük ölçekli kredi temin etmelerine yardımcı olmak,
Kişilerin, ailelerin ve toplulukların teknik becerilerini, örgütlü çalışma, işlerinde öncelikleri belirleme, bu önceliklere dayalı planlama ve yöneticilik kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olmak;
Hedef grupların örgütlü girişim, inisiyatifli davranma, aile ve topluluk içi süreçlere etkili biçimde katılım yetenek ve becerilerini güçlendirmek,
Kırsal hanelerde çevre konusundaki bilinç ve duyarlılığı artırmak, doğal çevrenin korunması ve iyileştirilmesine yönelik kapasitelerini geliştirmek.

Hedef Kitle

Kuruluşundan bu yana yoksulların gereksinimlerine duyarlılık, TKV çalışmalarının odağında yer almıştır. TKV kalkınma programlarının öncelikli hedef grubunu küçük çiftçiler ve kaynakları kıt köylüler, yani temel sağlık, eğitim ve kredi olanaklarına erişmekte zorluk çeken kesimler oluşturmaktadır. Bu gruplarda, girişimci duyarlılıklarına sahip, ancak kaynakları sınırlı gençler ve kadınlar çoğunluğu oluşturmaktadır.

Türkiye Kalkınma Vakfı, kuruluşundan itibaren çalışma alanı olarak, kalkınmada en geri kalmış ve öncelikli yöreleri, deprem ve diğer doğal afetler nedeniyle iyileştirme çalışması gerektiren bölgeleri seçti. TKV, aynı zamanda, kalkınma potansiyelinin örgütsüz bulunduğu, geleneksel üretimle katma değer oluşturulamayan, pazar ile bağlantısı zayıf, dolayısıyla ürünlerin gereğince değerlendirilemediği yörelere yönelerek çözümler geliştirmeyi hedefledi.

TKV'nin çalışma bölgelerinin seçiminde dikkate alınan kriterlerden bazıları şöyledir: Bölgesel az gelişmişlik, yoksulluk düzeyi, yaşama koşullarının, hanelerin ve toplulukların öncelik tanınmayı gerektiren durumda olması; çalışılabilir (aktif) nüfusun varlığı; kaynakların nispeten kıtlığı ve (toprak, su, vb.) bu sınırlı kaynakların dağılımının dengeli/adil olması; kalkınma potansiyellerinin bulunması; köy içi sosyal çatışmaların olmaması; düzenli ulaşım olanağı; alanın mikro havza özelliği taşıyıp taşımaması; TKV ile birlikte çalışmaya isteklilik, projelerin ve sonuçlarının tekrarlanabilir, yaygınlaştırılabilir olması.

Yaklaşım

Türkiye Kalkınma Vakfı kuruluşundan bugüne, çalışma alanı olarak belirlediği bölgelerde, mevcut ekonomik, sosyal ve kültürel yapının özelliklere uygun, gerçekçi kalkınma projeleri oluşturmuştur. Bu projeler, tekrarlanabilirlik ve yaygınlaştırılma hedefleri bakımından "bütünlüklü" olarak ele alınmıştır. Kaynakları kıt ve diğerlerine göre desteğe daha fazla ihtiyaç gösteren hanelere ve topluluklara öncelik tanınması; uygulamalarda, çalışma yöntemleri ve teknikleri yöreye ve faaliyet türüne göre çeşitlilik göstermiştir. Ulaşılan sonuçlar, küçük üreticilerin gelirlerinin sürdürülebilir biçimde artırılabileceğini (aynı doğrultuda, yaşam kalitelerinin de iyileştirilebileceğini) göstermektedir. Yaratılan yerinde istihdam olanakları, aynı zamanda, aileleri, köylerinden kentlerin gecekondularına göç etmeye zorlayan koşulların baskısından da kurtarabilmektedir.

TKV projelerinde insan kaynaklarının geliştirilmesi, teknik yardım, eğitim, kırsal kredi ve pazarlama desteğini bütünlük içerisinde gerçekleştirmekte; "kalkınma" ile "gelir yaratma"nın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgulamaktadır.

TKV, başlangıçta koşulları ne kadar olumsuz olursa olsun, kaynakları kıt hanelerin durumlarını iyileştirmek için önce kendilerinin istekli ve inisiyatifli olmaları gerektiğine inanmakta; onları, bu doğrultuda ihtiyaç duydukları donanımla (bilgi, beceri geliştirme ve/veya teknik yardım vd) ve harekete geçmelerini sağlayacak araçlarla (örneğin kırsal kredi) desteklemektedir.

Tarihçe

	1967	Tarsus'un dağ köylerinde küçük ölçekli gelir getirici projelere ilişkin pilot nitelikli ilk deneme çalışmalarının başlatılması.
	1969	Türkiye Kalkınma Vakfı'nın (TKV) resmen kurulması. Köy düzeyi eğitim, yayım, rehberlik ve danışmanlık etkinliklerinin başlatılması.
	1970	TKV Tarsus köylerinde aile planlaması programlarının başlatılması – bu alanda ulusal ölçekte bilinç ve duyarlılık gelişimine ön ayak olan ve daha sonraki özel ve kamusal programlara yol açan öncü bir hareketin oluşması.
	1971	Arıcılık çalışmalarının başlaması; GTZ işbirliği ile geliştirilmesi.
	1972	Tarsus yöresinde beş ailenin TKV'nin gelir getirici projelerinin bir parçası olarak kümes hayvancılığına başlaması – aynı zamanda TKV'nin kırsal alanlardaki tavukçuluk modelinin ilk örneğinin oluşması. TKV Genel Sekreteri Altan Ünver'in Birleşmiş Milletler Nüfus fonu (UNFPA) Müşavirler Komitesi'ne seçilmesi; Türkiye'de Ulusal Nüfus Politikası taslağının hazırlanmasında çalışma grubunda yönlendirici görev alması.
	1973	Gelir getirici projeler kapsamında üretim ve pazarlama etkinliklerine yardımcı olmak üzere, TKV'nin ilk ekonomik birimi olarak, “Zirai, İktisadi ve Sınai İşletmeler Döner Sermaye Müessesesi”nin (DSM) kurulması.
	1975	Lice ve Van'da deprem sonrası rehabilitasyon çalışmalarının, İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Kuruluşu (SDC) ve diğer kuruluşların desteğiyle başlatılması.
	1977	SDC-TKV işbirliğinin süreklilik kazanması.
	1978	İki eğitim, yayım, destek merkezinin açılması: Ankara yakınlarındaki arıcılık merkezi. Diyarbakır'daki hayvancılık merkezi.
	1982	TKV'nin, Dünya Bankası ve Tarım Bakanlığı tarafından, 5. Hayvancılığı Geliştirme Projesi'nin Kırsal Kesimde Kümes Hayvancılığı Bileşenini uygulayacak kuruluş olarak seçilmesi – böylece Tarsus'ta ilk kez ortaya çıkan modelin on yöreye daha yaygınlaştırılması. Hayvancılığı geliştirme programlarının Kayseri Uzunyayla'yı da içine alacak biçimde yaygınlaşması.
	1983	TKV'nin Ankara, Kayseri ve Diyarbakır yörelerindeki tavukçularla ilk üç bölgesel Köy-Tür şirketini kurması.
	1985	Köy-Tür bölgesel şirketleri ve bu şirketlerin sonraki yıllarda binlerle ifade edilen çiftçi ortaklarının, ülke çapında tek bir çatı altında toplanarak, Türkiye'nin en büyük beyaz et üreticisi olması. TKV'nin üç aylık Teknik Arıcılık dergisinin yayına başlaması. TKV hayvancılığı geliştirme programının sürekliliğe kavuşturulması amacıyla Kayseri'nin Kaynar beldesinde süt ürünleri işletmesi (Orta Anadolu A.Ş.) kurulması.
	1991	Büyükbaş hayvancılıkta ve kırmızı et üretiminde model olarak TKV'nin örnek Açık Besicilik İşletmesinin Çubuk'ta faaliyete geçmesi.
	1995	TKV ve Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) kırsal kesimde çalışan çocuklara yönelik mesleki eğitim çalışmasında işbirliğine başlaması.
	1996	TKV kırsal kredi programının çok bölgeli hale gelmesi –önemli bir genişleme sağlanması. Ziraat Bankası ve TKV'nin, GAP bölgesinde küçük üreticiler arasında mısır yetiştiriciliğini (ikinci ürün) ve geniş ölçekli arıcılık çalışmalarını başlatması. GAP İdaresi ve TKV'nin kadın odaklı eğitimi amaçlayan “Çok Amaçlı Toplum Merkezleri” (ÇATOM) programında işbirliğinin başlaması.
	1997	GAP İdaresi ile TKV'nin “GAP Sulama Sistemlerinin Yönetimi-İşletilmesi-Bakımı” (İBY) projesinde işbirliğinin başlaması.
	1998	Kadının statüsünün ve gelir düzeyinin yükseltilmesini amaçlayan pilot programın Van ve Diyarbakır illerinde Avrupa Birliği desteğiyle başlatılması.
	1999	Alman Teknik İşbirliği Kuruluşu (GTZ) ve TKV işbirliğiyle Gümüşhane yöresinde hayvancılığı geliştirme programının başlatılması.
	2000	Arıcılık, besicilik ve el sanatları olmak üzere küçük üreticilere yönelik olarak sürdürülen ve ticari boyutları gelişen üç önemli gelir getirici etkinliğin Destek A.Ş. adı altında kurulan bir anonim şirket bünyesinde toplanması.
	2001	TKV'nin Türkiye'nin ilk bilimsel içerikli, uluslararası süreli yayını olan Türkçe ve İngilizce iki dilde yayımlanan MELLIFERA dergisinin yayınına başlaması.
	2002	TKV'nin T.C. Hükümeti ile Dünya Bankası arasında imzalanarak yürürlüğe giren Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında yer alan Yerel Girişimler Bileşeni'nin Yürütme Kurulu üyeliğine seçilmesi. TKV proje bölgelerinde Girişimci Destek Fonu pilot uygulamasının başlaması.
	2003	TKV'nin ülke çapında Arıcı Birlikleri kuruluşuna öncülük etmesi.
	2004	TKV'nin proje bölgelerinde saha çalışmalarının tamamlanması; merkezi ve yerel ölçekte deneyim paylaşımına dönük kurumsallaşma.
	2005	TKV'nin 9. Kalkınma Planı Kırsal Kalkınma Özel İhtisas Komisyonu'nda temsili.